DUURZAAM BOUWEN

Een gestapelde bakstenen gevel is onderhoudsarm. De technische en visuele veroudering van de gevel worden vaak veroorzaakt door de voeg. De kleur van de baksteen zelf vermindert nauwelijks. Het risico op vorstschade wordt niet beïnvloed door het droog stapelen van de bakstenen.

 

Het uitkrabben van de voeg door de metselaar en het daarna aanbrengen van de voeg is bij droog stapelen niet aan de orde. Evenmin als het vaak onnodig en soms ook milieuonvriendelijk reinigen van het metselwerk. Technische veroudering resulteert nog te vaak in renovatie van het voegwerk. Het uitslijpen of uithakken van het voegwerk gaat gepaard met het vrijkomen van kwartsstof. Dit kwartsstof levert een gezondheidsrisico op voor de betrokken bouwvakker, die daartegen beschermt dient te worden. Deze vorm van renovatie zal bij gestapeld metselwerk niet voorkomen door het ontbreken van voegwerk.

 

Visuele vervuiling door uitbloeiingen wil bij gevelstenen wel eens voorkomen. Evenals plaatselijke uitbloeiingen uit de vrije kalk in de metselspecie. Het ontbreken van de specie maken de kans op uitbloeiingen nihil. Het zorgvuldig opslaan van de bakstenen op de bouwplaats en tevens het netjes afdekken van het gerede werk blijven echter nog steeds van belang voor een kwalitatief goede bakstenen gevel.

 

Hergebruik van sloopafval wordt een steeds groter maatschappelijk belang. Het sloopafval van bakstenen metselwerk is als granulaat geschikt voor de wegenbouw of betonfabricage. Het grote voordeel van het Fixbrick-systeem is dat de bakstenen weer in zijn geheel hergebruikt kunnen worden, waarbij het afval beperkt zal blijven tot eventueel kapotte of teveel beschadigde bakstenen, maar zelfs dan zijn ze vaak nog volledig her te gebruiken in een nieuwe wand.

 

IFD-BOUWEN

De bouw verandert de laatste jaren snel. Vaklieden worden schaarser, de behoefte aan weersonafhankelijk werken wordt groter, kostenbesparingen en milieuvoordelen zijn aan de orde van de dag. De verwachting is dan ook dat Industrieel, flexibel en demontabel bouwen (IFD-bouwen) het helemaal gaat maken in de toekomst.

 

Steeds meer gebouwen en bouwcomponenten worden industrieel, onder goed beheersbare omstandigheden geproduceerd. Hierdoor maakt de traditionele uitvoering op de bouwplaats in toenemende mate plaats voor assemblagewerk, met alle arbo- en milieuvoordelen van dien. De mogelijkheden voor flexibel en demontabel bouwen nemen ook toe.

 

Ten behoeve van onderhoud en vervanging zou het wenselijk zijn als onderdelen met verschillende levensduren ieder op hun eigen moment uit het gebouw gehaald kunnen worden. De ultieme situatie zou zijn als mettertijd een gebouw geheel of gedeeltelijk uit elkaar gehaald kan worden, waarna onderdelen opnieuw gebruikt of gerecycled kunnen worden. Bij deze wens sluit het FixBrickÒ-systeem volledig aan en maakt het in de toekomst ook volledig mogelijk.

Door de toepassing van het FixBrickÒ systeem kan de gebruiker sneller over een gebouw beschikken. De opdrachtgever en de aannemer kunnen met het systeem op een beter beheersbaar proces rekenen. De snelheid en het maatwerk die het systeem met zich meebrengt kan voor de nodige besparingen zorgen. En natuurlijk heeft een investeerder een gevelsysteem met een technische levensduur die veel langer is dan de functionele levensduur van het gebouw.

 

CONSTRUCTIEF

Evenals bakstenen gevelmetselwerk is ook het FixBrick systeem een gevelbekleding. Dit houdt in dat het systeem alleen in staat moet zijn om winddruk en windzuiging op het gevelvlak op een veilige manier via de matten en schroefverbinding naar de achterconstructie af te dragen. De constructieve opbouw van het FixBrick gevelsysteem is echter niet te vergelijken met een standaard gemetselde gevelconstructie. Zodoende is er in overleg met de Technische Universiteit Eindhoven en Metselwerk Adviesbureau Vekemans een aantal proeven uitgewerkt om de constructieve sterkte van het FixBrick systeem te bepalen.

 

Er zijn proeven uitgewerkt waarin de windbelasting op de gevel wordt nagebootst, om zodoende inzicht te verkrijgen in de sterkte van het totale FixBrick systeem onder windbelasting. Daarnaast is er ook nog specifiek onderzoek uitgevoerd naar de schuifsterkte van de bakstenen in een stapeling van FixBrick bakstenen. Het laatste onderzoek is uitgevoerd bij verschillende bovenbelastingen op de gestapelde FixBrick bakstenen en matten. 

 

De vervormingen in het midden van de wand beperken zich onder deze belastingen tot maximaal 1,0 mm, hetgeen een hele kleine vervorming is onder deze belasting van 2000 Pa.

Voor het maken van openingen in de wandvlakken kan gebruik gemaakt worden van standaard stalen lateien, die opgelegd kunnen worden in uitgefreesde FixBrick bakstenen. Om de belasting ter plaatse van de oplegging goed in de wand in te leiden, dient een oplegrubber toegepast te worden.

.

Overzicht proefopstelling TU Eindhoven

Aanzicht van meetpunten op beproefde wand

Detail van naalden die belasting overbrengen

 

BOUWFYSISCH

Bouwfysisch is er sprake van een keramische gevelbekleding die, door het achterwege blijven van een vulling in de stootvoegen, over het gehele vlak open is. Deze constructie resulteert niet alleen in een betere drukvereffening tussen luchtspouw en buitenlucht, maar ook in een gelijkmatigere droging van het buitenspouwblad. Het toepassen van de gebruikelijke open stootvoegen aan de onder- en bovenzijde van traditioneel gemetselde gevelvlakken is niet meer noodzakelijk en ook boven gevelopeningen kunnen ze worden weggelaten.

Vanuit een puur theoretische benadering heeft een open gevelconstructie echter ook een lagere Rc-waarde, aangezien het buitenblad en de luchtspouw niet in de berekening ervan mogen worden meegenomen. Dit betekent een verlaging van 0,28 m2.K/W voor de totale wandconstructie bij de berekening van de Rc-waarde.

 

BRANDVEILIGHEID

Om een indicatie te verkrijgen van het brandgedrag van het FixBrick systeem is er door Peutz een brandproef overeenkomstig EN 13823 uitgevoerd. Met deze brandproef is vastgesteld dat het FixBrick systeem binnen de brandklasse A2/B en de rookklasse s1 valt. 

Dit betekent dat de materialen praktisch niet of heel moeilijk brandbaar zijn. Ze leveren nauwelijks of een erg beperkte bijdrage aan brand, waarbij het dan gaat om het hele systeem van FixBrick bakstenen en matten.

 

REGENDOORSLAG & OPEN STOOTVOEGEN

Het FixBrick® systeem is voor wat betreft regendoorslag vergelijkbaar met andere open gevelsystemen met bakstenen, zoals bijvoorbeeld het Daas ClickBrick systeem of bakstenen gevelmetselwerk met open stootvoegen. Van dat soort systemen is aangetooond dat ze zich niet anders gedragen dan traditioneel metselwerk.

 

Regendoorslag is afhankelijk van de hoeveelheid slagregen op een gevel en de buffercapaciteit van de toegepaste materialen in de gevel. Onderzoek naar baksteen systemen en metselwerk met open stootvoegen heeft geleid tot volgende conclusies:

  • Regendoorslag via openingen is sterk afhankelijk van luchtdrukverschillen over het buitenblad. Over het buitenblad met open stootvoegen zijn de drukverschillen echter zeer klein. Mogelijke drukverschillen zijn dan ook niet verantwoordelijk voor regendoorslag naar de luchtspouw.

  • De invloed van de breedte of hoogte van de open stootvoegen op de hoeveelheid doorslaand water is in de praktijk verwaarloosbaar klein. Een toename in openingsgrootte heeft wel tot gevolg dat het buitenblad luchtopener wordt, waardoor het luchtdrukverschil enigszins sneller vereffent en de drogingvan het buitenblad sneller en gelijkmatiger zal verlopen.

Uit onderzoek is gebleken dat het openlaten van de stootvoegen niet leidt tot grote fysische problemen. Hoewel regendoorslag bij deze baksteengevels met open stootvoegen sporadisch optreedt, zijn de vochthoeveelheden in de spouw vergelijkbaar met die van vol en zat gemetselde bakstenen. De gevels dienen dus op dezelfde wijze gedetailleerd te worden als traditioneel metselwerk, zodat het water op een gecontroleerde wijze van de gevel wordt afgevoerd.